Catalogues/Checklist
Print
Catalogues/Checklist
Die Wenigfüßer Österreichs (Myriapoda, Pauropoda) – Aktualisierte Checkliste
expand article infoKlaus Hasenhütl
‡ Institut für Biologie der Universität Graz, Graz, Austria
Open Access

Zusammenfassung

Diese Checkliste ist eine Zusammenstellung aller Literaturdaten zu österreichischen Pauropoden, stark erweitert durch erstmals veröffentlichte Daten aus dem Zeitraum 2021–2024. Für Österreich können insgesamt 42 Arten aus 9 Gattungen und 3 Familien (Pauropodidae, Brachypauropodidae, Eurypauropodidae) gelistet werden. Von diesen 42 Arten wird vom Autor eine als Exotikum geführt (Trachypauropus cordatus Scheller, 1974) da diese Art für Österreich nur aus einem anthropogen beeinflussten Habitat bekannt ist (Botanischer Garten Wien) und zum derzeitigen Kenntnisstand als eingeschleppt (zugekaufter Rindenmulch und Torf aus Deutschland) angesehen wird.

Die 43 Erstnachweise, bezogen auf die einzelnen Bundesländer, verteilen sich auf 19 Arten. Davon sind drei Erstnachweise für das gesamte Bundesgebiet – Decapauropus therapnaeus (Leclerc, 1953), Brachypauropus occultus Rafalsky, 1977 und Brachypauropus superbus Hansen, 1902.

Abstract

This checklist is a compilation of all literature data on Austrian Pauropoda, strongly enhanced by the data of new sampling given herein. The new data for the first time covers habitats in all 9 federal states of Austria, sampled between 2021 and 2024. Currently a total of 42 species from 9 genera and 3 families (Pauropodidae, Brachypauropodidae, Eurypauropodidae) are known for Austria. One of these (Trachypauropus cordatus Scheller, 1974) is classified by the author as exotic, since currently only known from a single anthropogenic habitat (greenhouse), and thus represents an introduced species to Austria.

43 first records are given for federal states, covering 19 species. Three species are reported for the first time for Austria – Decapauropus therapnaeus (Leclerc, 1953), Brachypauropus occultus Rafalsky, 1977 and Brachypauropus superbus Hansen, 1902.

Key Words

Pauropodidae, Brachypauropodidae, Eurypauropodidae, Allopauropus, Decapauropus, Pauropus, Stylopauropus, Donzelotauropus, Scleropauropus, Brachypauropus, Acopauropus, Trachypauropus, Myriapoda, Austria, Checklist, Biodiversity

Einleitung

Pauropoden sind kleine progoneate Myriapoden (0,5 bis 2,0 mm) deren Genitalpapillen bzw. die Geschlechtsöffnung zwischen dem 2. Schreitbeinpaar liegen. Als besonderes Merkmal tragen sie gegabelte Antennen mit 4 oder 6 Grundgliedern. Jede Gabel trägt ein oder zwei Filamente und ein kugeliges, meist gestieltes Sinnesorgan, den „Globulus“. Adulte Individuen besitzen 12 Abdominalsegmente mit 6 bis 12 Tergiten, 5 paarige Trichobothrien und 8 bis 11 Schreitbeinpaaren. Das Pygidium ist horizontal geteilt und trägt ein oder zwei Analplatten oder ähnliche Anhänge die von taxonomischer Bedeutung sind (Scheller 2008). Seit ihrer Entdeckung im Jahr 1867 durch Lubbock sind rund 830 weitere Arten weltweit beschrieben worden (Tömösvary 1882; Latzel 1884a, b, 1895; Attems 1895, 1954; Hansen 1902; Silvestri 1902; Verhoeff 1934; Bagnall 1935; Hasenhütl 1984, 1985, 1986). Remy hat in den Jahren 1930 bis 1963, Scheller in den Jahren 1954 bis 2011 jeweils einige hundert (!) Arten beschrieben. Hagino hat in den Jahren 1991 bis 2012 unsere Artenkenntnis für den asiatischen Raum deutlich erweitert. Neue Merkmale und Merkmalskombinationen haben zu neuen Definitionen von Überfamilien, Familien und Gattungen geführt (Hasenhütl 1986; Scheller 2008).

Erwähnenswert ist die Vermehrungsbiologie der Pauropoden. Indirekte Spermienübertragung ist bei Myriapoden keine Seltenheit, dass aber der Spermatropfen in ein Gespinst gelegt wird und an den Fäden offensichtlich chemische Tröpfchen liegen um weibliche Individuen anlocken zu können, wurde bis jetzt nur von den Pauropoden berichtet (Laviale 1964; Schuster and Hasenhütl 1983). Ebenso ist von den Pauropoden bekannt, dass aus dem Ei ein Pupoidstadium hervorgeht. Dass es namentlich in der Familie der Eurypauropodidae zwei Pupoidstadien gibt, darf als Besonderheit gewertet werden (Hasenhütl 1987b).

Aktuelle Forschungstätigkeit

Nach wie vor sind unsere Kenntnisse betreffend die Verbreitung, Ökologie und Taxonomie sehr beschränkt. Aktuell wird versucht durch eine intensive, mehrjährige Sammeltätigkeit die Kenntnis der Artenvielfalt und Zoogeografie zu verbessern, sowie ausgesuchtes Tiermaterial in das Austrian Barcode of Life (ABOL) Projekt mit einfließen zu lassen. Die Erstellung dieser Checkliste wurde durch die Förderung der Österreichischen Akademie der Wissenschaften (ÖAW Werkvertrag „Pauropodenprojekt“ 2021/22) möglich.

Allgemeiner Teil

Als Ausgangsbasis für die vorliegende Checkliste diente zum einen der Cataogus Faunae Austriae (Imhof 1972), die Arbeit von Meyer and Scheller (1992), die Checkliste von Scheller (2009) sowie die Nomenklatur und systematische Gliederung nach Scheller (2008). Etwaige Synonymisierungen wurden dementsprechend übernommen. Für Österreich können wir derzeit insgesamt 42 Arten aus 9 Gattungen listen. Die Arten verteilen sich auf drei Familien: Pauropodidae (27), Brachypauropodidae (4), Eurypauropodidae (11). Eine Art wird unter “Exoticum“ gelistet, da sie derzeit nur von einem anthropogen beeinflussten Habitat bekannt ist und als eingeschleppte Art zu klassifizieren ist. Die Bestimmungen gestalten sich bei vielen Arten schwierig, insbesondere mangels aussagekräftiger Originalbeschreibungen. Auch fehlen umfassende Bestimmungsschlüssel, die die in der Region nachgewiesenen Arten berücksichtigen. Eine Revision der einzelnen Gattungen auf Basis von umfassenden Wiederbeschreibungen, basierend auf umfangreichem Tiermaterial und Nutzen genetischer Analysen, wäre dringend erforderlich.

Unter Verbreitungsangaben (Verbr.) finden sich die Kürzel der jeweiligen Bundesländer:

B Burgenland;

K Kärnten (Carinthia);

N Niederösterreich (Lower Austria);

O Oberösterreich (Upper Austria);

S Salzburg;

St Steiermark (Styria);

T Tirol (Tyrol);

V Vorarlberg;

W Wien (Vienna).

Bislang unveröffentlichte, im Rahmen der Erstellung der aktuellen Checkliste gesammelte Erstnachweise für das betreffende Bundesland sind mit * gekennzeichnet und stammen aus den Aufsammlungen des Autors von 2021 bis 2024 (siehe Spezieller Teil 3). Mit ** gekennzeichnet sind Erstnachweise im entsprechenden Bundesland, auch durch andere Autoren, nach 2008. Mit ***gekennzeichnet sind Erstnachweise für Österreich. Auf Typuslokalitäten in Österreich wird beim jeweiligen Bundesland hingewiesen (loc. typ.).

Spezieller Teil

Liste der in Österreich nachgewiesenen Arten

Ordnung Tetramerocerata Remy, 1950

Überfamilie Pauropodoidea Lubbock, 1867

Familie Pauropodidae Lubbock, 1867

Unterfamilie Pauropodinae Verhoeff, 1934

Genus Allopauropus Silvestri, 1902

Allopauropus brevisetus Silvestri, 1902

Verbr.: N, St*

Syn. Scleropauropus bulgaricus Krestewa, 1940

Allopauropus danicus (Hansen, 1902)

Verbr.: K, O*, St*, T, W

Syn. Pauropus danicus Hansen, 1902

Syn. Allopauropus decaryi Remy, 1937 syn. by Remy, 1956

Allopauropus humilis Remy, 1945

Verbr.: V

Genus Decapauropus Remy, 1931

Arten bis 2008 in Untergattung Decapauropus von Allopauropus. Von Scheller (2008) in Gattungsstatus erhoben.

Decapauropus cordieri (Remy, 1938)

Verbr.: O

Decapauropus cuenoti (Remy, 1931)

Verbr.: B*, N, O, St*, T, V

Decapauropus gracilis (Hansen, 1902)

Verbr.: B*, K, N, O, S*, St, T, V

Syn. Pauropus gracilis Hansen, 1902

Decapauropus helophorus (Remy, 1936)

Verbr.: S*, T*, V

Decapauropus helveticus (Hansen, 1902)

Verbr.: K, O, St, T, V

Syn. Pauropus helveticus Hansen, 1902

Decapauropus hessei (Remy, 1935)

Verbr.: B*, K, O*, St*, T*, V

Syn. Allopauropus heissei laps. cal. by Remy, 1962

Decapauropus multiplex (Remy, 1936)

Verbr.: N, St*, T, V, W

Decapauropus pectinatus (Hansen, 1902)

Verbr.: T

Syn. Pauropus pectinatus Hansen, 1902

Decapauropus tenellus (Scheller, 1971)

Verbr.: T

Decapauropus therapnaeus (Leclerc, 1953)

Wiederbeschreibung durch Scheller, 1998

Verbr.: K*, St***, T*

Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902)

Verbr.: N, St*, T, V

Syn. Pauropus vulgaris Hansen, 1902

Genus Pauropus Lubbock, 1867

Pauropus bagnalli Remy, 1935

Verbr.: N

Pauropus filiformis Latzel, 1884

Verbr.: N, K (loc. typ)

Syn. Pauropus huxleyi var. filiformis Latzel, 1884

Pauropus furcifer Silvestri, 1902

Verbr.: B*, K*, N, S*, St*

Pauropus huxleyi Lubbock, 1868

Verbr.: B*, K, N, O, St, T, V, W

Pauropus lanceolatus Remy, 1956

Verbr.: K, N, O, St*, W

Syn. Pauropus huxleyi var. lanceolatus Remy, 1937

Pauropus numidus Remy, 1947

Verbr.: K

Genus Stylopauropus Cook, 1896

Stylopauropus beauchampi Remy, 1947

Verbr.: K*, O, S*, St*

Stylopauropus neglectus Remy, 1962

Verbr.: K, T, V

Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867)

Verbr.: K, N, O, S*, St, T, V, W

Syn. Pauropus pedunculatus Lubbock, 1867

Stylopauropus pubescens Hansen, 1902

Verbr.: N, St*, V

Genus Donzelotauropus Remy, 1957

Von Remy (1957) als Untergattung von Stylopauropus Cook, 1896 beschrieben, von Scheller (2008) auf Gattungsebene erhoben.

Donzelotauropus christiani (Scheller, 2007)

Verbr.: W (loc. typ.)

Syn.: Stylopauropus christiani (Scheller, 2007)

Syn.: Scleropauropus christiani Scheller, 2007

Donzelotauropus limitaneus (Remy, 1962)

Verbr.: K*, St*

Genus Scleropauropus Silvestri, 1902

Scleropauropus hastifer Silvestri, 1902

Verbr.: K*, S*, St*, T*, V

Syn.: Scleropauropus lyrifer Remy, 1936

Anmerkung. Im Bulletin of Zoological Nomenclature 66(4): 365–366 vom Dezember 2009, publiziert von der International Commission on Zoological Nomencature, wird mit der Veröffentlichung der Opinion 2235 (Case 3434) folgendes Urteil gefällt: “The Comission has conserved the usage of the name Scleropauropus Silvestri, 1902 for a group of pauropods (Myriapoda, Pauropoda) while also conserving as its type species the nominal species S. hastifer Silvestri, 1902, by replacing with an identical neotype the unsuitable holotypes of both S. hastifer Silvestri, 1902 (type species by monotypy) and S. lyrifer Remy, 1936 (consistently, but erroneously treated as the type species of Scleropauropus since Remy (1957))”. Zum Neotyp wird das Präparat “Scleropauropus lyrifer Remy, Montgaillard prés Perigueux, été 1946. F. Grandjean” erklärt. Es ist hinterlegt im Muséum National d´Histoire Naturelle, Paris.

Der Name lyrifer Remy, 1936 wird in den offiziellen Index der zurückgewiesenen und ungültigen zoologischen Namen gestellt. Dem Präparat “Scleropauropus lyrifer Remy, Montgaillard près Perigueux, été 1946. F. Grandjean” wird der Name hastifer zugewiesen.

Anmerkung. In der Abstimmung zu oben genanntem Urteil wurde auch auf den Umstand hingewiesen, dass man den Neotyp eigentlich in der Umgebung von Rom suchen müsste, und nicht stattdessen Exemplare verwendet, die hunderte Kilometer davon entfernt in Frankreich gesammelt wurden.

Überfamilie Brachypauropodoidea Silvestri, 1902

Familie Brachypauropodidae Silvestri, 1902

Genus Brachypauropus Latzel, 1884

Brachypauropus hamiger Latzel, 1884

Verbr.: B*, K (loc. typ.), N, S*, St*, T, V

Syn. Brachypauropus tuberosus Remy, 1936

Brachypauropus meyeri Scheller, 1991

Verbr.: T (loc. typ.)

Brachypauropus occultus Rafalski, 1977

Verbr.: St***

Brachypauropus superbus Hansen, 1902

Verbr.: K*, St***

Überfamilie Eurypauropodoidea Ryder, 1879

Familie Eurypauropodidae Ryder, 1879

Genus Acopauropus Cook, 1896 (erweiterte Diagnose in Hasenhütl 1986)

Acopauropus attemsi Hasenhütl, 1986

Verbr.: K (loc. typ.), S, St

Acopauropus consobrinus (Remy, 1937)

Verbr.: K, N, St

Acopauropus hastatus (Attems, 1895)

Verbr.: B*, K*, N, S, St (loc. typ.)

Acopauropus ornatus (Latzel, 1884)

Verbr.: K, N (loc. typ.), O, S, St, T

Acopauropus otteri Hasenhütl, 1984

Verbr.: St (loc. typ.)

Genus Trachypauropus Tömösvary, 1882 (erweiterte Diagnose in Hasenhütl 1986)

Trachypauropus cordatus (Scheller, 1974)

Verbr.: W (Botanischer Garten Wien; mit Rindenmulm und Torf eingeschleppt?)

Trachypauropus glomerioides Tömösvary, 1882

Verbr.: K, N, O, St

Syn. Eurypauropus cycliger (Latzel 1884a, b), Attems (1895)

Syn. Eurypauropus pocillifer Silvestri 1894

Syn. Eurypauropus (Latzelipus) cycliger Verhoeff, 1934 (NÖ loc. typ.)

Syn. Eurypauropus hastatus Attems, 1949

Syn. Trachypauropus glomerioides Attems, 1949

Anmerkung. Nach Ansicht des Autors ist diese Art bis auf weiteres zu den “incertae sedis” zu stellen. Der Typus gilt als verschollen und die Beschreibung von Tömösvary enthält zum Teil taxonomische Angaben die bis heute kein zweites Mal gefunden wurden (abweichende Antennenchätotaxie, Schreitbein 2 ohne Coxalborste). Die Wiederbeschreibung von Remy (1937) erfolgte an Tiermaterial aus Genf und aus Sinaia und weicht deutlich von der Originalbeschreibung ab. Es wäre sinnvoll am locus typicus (West-Rumänien, Umgebung von Deva) frisches Material zu suchen und dann die Situation neu zu bewerten.

Trachypauropus graecensis Hasenhütl, 1984

Verbr.: K, N, St (loc. typ.)

Trachypauropus huetheri Hasenhütl, 1984

Verbr.: St (loc. typ.)

Trachypauropus latzeli (Cook, 1896)

Verbr.: K (loc. typ.), N, O, S, St, T

Trachypauropus styriacus Hasenhütl, 1984

Verbr.: N, St (loc. typ.)

Ergebnisse der Aufsammlungen 2021–2024

Im Folgenden findet sich eine chronologische Aufstellung der für diese Checkliste relevanten Sammelergebnisse der Jahre 2021 bis 2024 in tabellarischer Form. Die Tabellen 1 bis 76 sind nach Sammeldatum und Sammelstelle gereiht und beinhalten die jeweils aufgefundenen Arten sowie deren Geschlecht und Entwicklungsstadium. Folgende Stadien können im Lebens-zyklus der Pauropoda durchschritten werden: Die jüngsten frei beweglichen Exemplare tragen 3 Schreitbeinpaare, gefolgt von einem Stadium mit 5 Schreitbeinpaaren, dann mit 6 und 8, und schließlich 9 Schreitbeinpaaren mit einhergehender Geschlechtsreife. Jedoch ist das Geschlecht nicht bei allen Individuen mit 9 Schreitbeinpaaren sichtbar. Daher wird zwischen „9m“(Männchen), „9w“ (Weibchen) und „9“ (sex?) unterschieden. Sehr selten finden sich Exemplare mit 8 Schreitbeinpaaren, die eindeutig als Männchen identifiziert werden können, weil die noch nicht ausgereiften Genitalpappillen schon zu erkennen sind (=„8m“). Ebenso selten finden sich Exemplare mit 10 Schreitbeinpaaren.

Die Aufsammlungen erfolgten, indem je Fundort (Sammelstelle) vier Stichproben zu je fünf Liter Gesiebe im Umkreis von bis zu ca. 50 m mit Hilfe eines Reiter-Siebes mit 20 mm lichter Maschenweite gewonnen wurden. Dabei wurde nur die lockere Humusauflage berücksichtigt. Festeres Erdreich blieb unberücksichtigt. Diese 20 Liter Gesiebe wurden anschließend auf 12 Berlese-Apparaturen (12 Berlesetrichter mit 21 cm Durchmesser, Maschenweite 5 × 5 mm oder 3 × 5 mm) verteilt und 10 bis 14 Tage lang mit Hilfe von 40 Watt Glühbirnen die etwa 20 cm über dem Substrat positioniert waren, schonend getrocknet.

Legende für alle Tabellen

Jeder aufgefundenen Art ist eine Tabellenzeile gewidmet mit folgenden Spalten: Gesamtzahl (N); adulte Stadien 10, 9m, 9w und 9 (die Zahl steht für die Anzahl der Schreitbeinpaare; m und w stehen für das Geschlecht (männlich, weiblich) soweit identifizierbar); subadulte Stadien 8m und 8; juvenile Stadien 6, 5 und 3. Es folgen 76 Tabellen.

Tabelle 1.

Sammeldatum: 23.03.2021; Lokalität: Weidlisgraben bei Oberwart, Burgenland; GPS-Koordinaten: 47.279167°N, 16.146944°E; Seehöhe: 400 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 14 2 6 2 2 2
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 4 1 1 2
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 3 2 1
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 1 1
22
Tabelle 2.

Sammeldatum: 23.03.2021; Lokalität: Heugraben, an der L108, Burgenland GPS-Koordinaten: 47.126447°N, 16.185608°E; Seehöhe: 300 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Pauropus huxleyi Lubbock, 1868 1 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 20 5 6 1 3 2 3
Decapauropus cuenoti Remy, 1931 1
22
Tabelle 3.

Sammeldatum: 23.03.2021; Lokalität: Zickenwald, Burgenland; GPS-Koordinaten: 47.088611°N, 16.205833°E; Seehöhe: 300 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 23 2 3 2 7 6 3
Pauropus furcifer Remy, 1957 1 1
24
Tabelle 4.

Sammeldatum: 11.04.2021; Lokalität: Dürrgraben 02, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.123333°N, 15.463889°E; Seehöhe: 520 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 4 2 2
Trachypauropus huetheri Hasenhütl, 1984 4 4
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 3 1 2
12
Tabelle 5.

Sammeldatum: 21.05.2021; Lokalität: Hl. Geistklamm 01, Steiermark; GPS-Koordinaten: 46.62833°N, 15.468889°E; Seehöhe: 600 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 2 1 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 1 1
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 1 1
Stylopauropus pubescens Hansen, 1902 2 1 1
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 1 1
Acopauropus attemsi Hasenhütl, 1986 4 1 2 1
Acopauropus consobrinus (Remy, 1937) 2 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 5 1 1 3
18
Tabelle 6.

Sammeldatum: 02.07.2021 Lokalität: Feldhütte 01 Zunderwald, Nockberge, Kärnten; GPS-Koordinaten: 46.866667°N, 13.734444°E; Seehöhe: 1780 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 40 4 5 8 8 5 2 8
Pauropus furcifer Silvestri, 1902 5 1 2 2
45
Tabelle 7.

Sammeldatum: 02.07.2021; Lokalität: Erlacher Bockhütte 02, Nockberge, Kärnten; GPS-Koordinaten: 46.876944°N, 13.752222°E; Seehöhe: 1940 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 5 2 1 2
5
Tabelle 8.

Sammeldatum: 06.09.2021; Lokalität: Kleine Raabklamm 01, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.190278°N, 15.589167°E; Seehöhe: 480 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus danicus (Hansen, 1902) 14 1 3 4 5 1
Decapauropus cuenoti Remy, 1931 4 1 2 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 109 28 9 31 2 11 17 4 7
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) Ökomorphose 6 1 2 3
Decapauropus multiplex (Remy, 1936) 5 2 1 1 1
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 43 4 7 1 6 14 10 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 7 2 1 3 1
Scleropauropus hastifer Silvestri, 1902 21 1 13 5 1 1
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 11 3 4 3 1
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 3 1 2
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 27 11 2 1 1 4 5 3
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 6 1 4 1
256
Tabelle 9.

Sammeldatum: 06.09.2021 Lokalität: Kleine Raabklamm 02, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.191389°N, 15.587222°E; Seehöhe: 460 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 78 20 2 20 1 8 12 12 3
Decapauropus multiplex Remy, 1936 10 1 2 5 1 1
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 11 2 1 1 1 2 2 2
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 49 15 13 14 7
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 10 4 1 4 1
Scleropauropus hastifer Silvestri, 1902 101 13 7 3 58 16 4
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 13 6 3 4
Brachypauropus occultus Rafalski, 1977 3 2 1
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 10 1 5 3 1
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 3 1 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 45 18 4 2 12 5 4
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 22 10 9 1 1 1
355
Tabelle 10.

Sammeldatum: 02.03.2022; Lokalität: Kleine Raabklamm 01, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.190000°N, 15.589722°E; Seehöhe: 460 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus therapnaeus (Leclerc, 1953) 7 3 1 3
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 5 5
Decapauropus cuenoti Remy, 1931 1 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 13 7 6
Decapauropus multiplex Remy, 1936 4 3 1
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 1 1
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 7 2 3 2
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 16 2 4 3 5 2
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 9 4 4 1
63
Tabelle 11.

Sammeldatum: 02.03.2022; Lokalität: Kleine Raabklamm 02, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.191667°N, 15.586667°E; Seehöhe: 460m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 18 10 4 3 1
Decapauropus multiplex Remy, 1976 4 1 2 1
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 1 1
25
Tabelle 12.

Sammeldatum: 02.03.2022; Lokalität: Kleine Raabklamm 04, Kögerl Nordhang, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.189900°N, 15.587000°E; Seehöhe: 460 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus danicus (Hansen, 1902) 3 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 8 2 2 1 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) Ökomorphose 3 1 2
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 1 1
Acopauropus ornatus Latzel, 1884 9 1 2 4 2
24
Tabelle 13.

Sammeldatum: 23.03.2022; Lokalität: Hl. Geistklamm 03, Steiermark; GPS-Koordinaten: 46.634866°N, 15.479414°E; Seehöhe: 510 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus danicus (Hansen, 1902) 22 2 4 5 6 4 1
Decapauropus cuenoti Remy, 1931 4 1 2 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 23 1 10 9 3
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 10 2 1 6 1
Scleropauropus hastifer Silvestri, 1902 7 4 1 2
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 99 23 75 1
Acopauropus attemsi Hasenhütl, 1986 8 1 3 2 2
Acopauropus consobrinus (Remy, 1937) 2 2
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 8 2 5 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 1 1
184
Tabelle 14.

Sammeldatum: 23.03.2022; Lokalität: Hl. Geistklamm 02, Steiermark; GPS-Koordinaten: 46.635556°N, 15.468333°E; Seehöhe: 440 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus cuenoti Remy, 1931 2 1 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 12 3 2 3 1 2 1
Decapauropus helveticus (Hansen, 1902) 1 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 1 1
Stylopauropus pedunculatus Lubbock, 1867 4 1 2 1
Donzelotauropus limitaneus (Remy, 1962) 6 4 1 1
Scleropauropus hastifer Silvestri, 1902 1 1
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 6 2 4
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 1 1
Acopauropus attemsi Hasenhütl, 1986 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 4 2 1 1
39
Tabelle 15.

Sammeldatum: 23.03.2022; Lokalität: Hl. Geistklamm 01, Steiermark; GPS-Koordinaten: 46.636389°N, 15.471111°E; Seehöhe: 430 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 11 5 5 1
Decapauropus multiplex Remy, 1976 5 3 1 1
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 1 1
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 1 1
Stylopauropus pubescens Hansen, 1902 2 1 1
Scleropauropus hastifer Silvestri, 1902 1 1
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 16 7 9
Acopauropus consobrinus (Remy, 1937) 2 2
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 1 1
41
Tabelle 16.

Sammeldatum: 30.04.2022; Lokalität: Christahanslweg, Eibiswald, Steiermark; GPS-Koordinaten: 46.675241°N, 15.263980°E; Seehöhe: 410 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus brevisetus Silvestri, 1902 1 1
Decapauropus cuenoti Remy, 1931 1 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 12 3 1 2 4 2
Decapauropus multiplex Remy, 1976 8 2 2 2 1 1
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 3 3
Pauropus huxleyi Lubbock, 1868 2 1 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 3 1 1 1
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 12 2 5 3 2
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 9 4 3 1 1
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 12 4 1 6 1
Acopauropus attemsi Hasenhütl, 1986 1 1
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 5 1 3 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 2 1 1
71
Tabelle 17.

Sammeldatum: 30.04.2022 Lokalität: Bachholz, Eibiswald, Steiermark; GPS-Koordinaten: 46.657508°N, 15.233209°E; Seehöhe: 530 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus brevisetus Silvestri, 1902 1 1
Decapauropus cuenoti Remy, 1931 2 1 1
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 15 9 3 2 1
Pauropus huxleyi (Lubbock, 1868) 8 5 3
Scleropauropus hastifer Silvestri, 1902 1 1
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 1 1
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 1 1
Trachypauropus graecensis Hasenhütl, 1984 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 4 3 1
34
Tabelle 18.

Sammeldatum: 30.04.2022; Lokalität: Altenbach, Eibiswald, Steiermark; GPS-Koordinaten: 46.667109°N, 15.345047°E; Seehöhe: 390 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus danicus (Hansen, 1902) 2 2
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 9 4 2 2 1
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 5 5
Pauropus huxleyi Lubbock, 1868 2 1 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 1 1
Scleropauropus hastifer Silvestri, 1902 2 1 1
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 7 2 5
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 1 1
Acopauropus attemsi Hasenhütl, 1986 1 1
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 2 2
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 16 4 4 1 4 3
48
Tabelle 19.

Sammeldatum: 04.08.2022; Lokalität: Gofergraben 01, Nationalpark Gesäuse, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.575000°N, 14.561389°E; Seehöhe: 680 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 28 5 4 1 5 6 2 5
Pauropus lanceolatus Remy, 1956 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 8 1 4 3
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 4 2 1 1
41
Tabelle 20.

Sammeldatum: 04.08.2022; Lokalität: Gofergraben 02, Nationalpark Gesäuse, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.570833°N, 14.555833°E; Seehöhe: 890 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 63 3 6 7 2 19 8 13 5
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) Ökomorphose 3 2 1
Decapauropus multiplex Remy, 1936 1 1
Pauropus huxleyi (Lubbock, 1868) 1 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 3 3
Scleropauropus hastifer Silvestri, 1902 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 1 1
74
Tabelle 21.

Sammeldatum: 04.08.2022; Lokalität: Gofergraben 03, Nationalpark Gesäuse; GPS-Koordinaten: 47.563889°N, 14.552778°E; Seehöhe: 990 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 3 1 1 1
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 2 1 1
Pauropus huxleyi (Lubbock, 1868) 1 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 10 1 2 5 1 1
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 2 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 5 2 2 1
23
Tabelle 22.

Sammeldatum: 24.08.2022; Lokalität: Liesinggraben bei Wald am Schoberpass, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.415969°N, 14.653644°E; Seehöhe: 1030 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 2 1 1
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 1 1
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 4 1 3
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 2 1 1
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 2 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 8 2 5 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 2 1 1
21
Tabelle 23.

Sammeldatum: 06.09.2022; Lokalität: Stübinggraben, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.166667°N, 15.199722°E; Seehöhe: 640 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 7 1 2 2 2
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) Ökomorphose 2 1 1
Decapauropus therapnaeus (Leclerc, 1953) 5 3 1 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1935 4 1 1 1 1
Stylopauropus pedunculatus Lubbock, 1867 6 2 2 2
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 7 2 3 2
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 13 5 4 4
Trachypauropus huetheri Hasenhütl, 1984 23 9 3 4 4 2 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 6 2 1 3
74
Tabelle 24.

Sammeldatum: 23.09.2022; Lokalität: Laßnitzhöhe 01, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.077778°N, 15.5863389°E; Seehöhe: 520 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 42 10 8 2 11 3 5 3
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 29 8 5 7 6 3
Pauropus huxleyi Lubbock, 1868 13 3 4 2 1 3
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 2 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 12 5 1 2 3 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 9 2 3 1 2 1
107
Tabelle 25.

Sammeldatum: 23.09.2022; Lokalität: Laßnitzhöhe 02, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.076944°N, 15.589444°E; Seehöhe: 520 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 18 5 8 3 2
Decapauropus cuenoti Remy, 1931 2 1 1
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 44 4 10 6 12 6 4 2
Pauropus lanceolatus Remy, 1956 5 1 1 1 2
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 5 2 1 2
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 26 8 9 7 2
Scleropauropus hastifer Silvestri, 1902 29 2 1 6 13 6 1
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 39 21 9 3 3 3
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 6 3 1 1 1
175
Tabelle 26.

Sammeldatum: 13.10.2022 Lokalität: Fuß des Hellichter Stein, Nationalpark Gesäuse, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.57393°N, 14.58645°E; Seehöhe: 630 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 4 1 1 2
Decapauropus multiplex Remy, 1936 1 1
Decapauropus therapnaeus (Leclerc, 1953) 6 5 1
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 5 1 2 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 1 1
18
Tabelle 27.

Sammeldatum: 13.10.2022; Lokalität: Oberst Klinke Hütte, Admont, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.538898°N, 14.512875°E; Seehöhe: 1480 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus cuenoti Remy, 1931 1 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 1 1
Decapauropus multiplex Remy, 1936 4 1 2 1
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 2 1 1
8
Tabelle 28.

Sammeldatum: 01.11.2022; Lokalität: Laßnitzhöhe 03, Bahnhof, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.07807°N, 15.59310°E; Seehöhe: 450 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus danicus (Hansen, 1902) 3 1 1 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 21 14 5 1 1
Decapauropus cuenoti (Remy, 1931) 6 3 3
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 5 3 1 1
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 3 1 2
Pauropus huxleyi Lubbock, 1868 2 1 1
Scleropauropus hastifer (Silvestri, 1902) 3 3
43
Tabelle 29.

Sammeldatum: 06.11.2022; Lokalität: Peggau 01, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.203889°N, 15.351667°E; Seehöhe: 570 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus danicus (Hansen, 1902) 2 1 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 4 3 1
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 4 3 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 2 1 1
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 20 5 7 1 3 4
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 7 1 4 1 1
Brachypauropus occultus Rafalski, 1977 4 2 2
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 27 1 9 13 3 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 15 2 4 4 5
85
Tabelle 30.

Sammeldatum: 06.11.2022; Lokalität: Peggau 02 , Felsnische, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.201667°N, 15.355556°E; Seehöhe: 470 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 1 1
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 5 2 3
Brachypauropus occultus Rafalski, 1977 1 1
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 11 11
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 2 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 3 1 1 1
23
Tabelle 31.

Sammeldatum: 12.11.2022; Lokalität: Gallizien, Kärnten; GPS-Koordinaten: 46.552778°N, 14.491111°E; Seehöhe: 550 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 2 1 1
2
Tabelle 32.

Sammeldatum: 21.11.2022; Lokalität: Windpark 12, 13, 14, Soboth-Koralm, Steiermark; GPS-Koordinaten: 46.698333°N, 15.046111°E; Seehöhe: 1390 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus cuenoti (Remy, 1931) 2 1 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 1 1
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 1 1
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 1 1
5
Tabelle 33.

Sammeldatum: 29.11.2022; Lokalität: St. Katharina a.d. Wiel bei Eibiswald, Steiermark; GPS-Koordinaten: 46.726389°N, 15.123611°E; Seehöhe: 850 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus danicus (Hansen, 1902) 1 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 1 1
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 3 2 1
Acopauropus consobrinus (Remy, 1937) 6 2 4
11
Tabelle 34.

Sammeldatum: 29.11.2022 Lokalität: Unterfresen, Wies bei Eibiswald, Steiermark; GPS-Koordinaten: 46.730875°N, 15.166605°E; Seehöhe: 630 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus cuenoti (Remy, 1931) 2 1 1
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 2 1 1
Acopauropus attemsi Hasenhütl, 1986 2 1 1
6
Tabelle 35.

Sammeldatum: 29.11.2022; Lokalität: Staritsch 01, Eibiswald, Steiermark; GPS-Koordinaten: 46.695000°N, 15.196389°E; Seehöhe: 510 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Acopauropus attemsi Hasenhütl, 1986 1 1
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 2 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 1 1
4
Tabelle 36.

Sammeldatum: 06.03.2023; Lokalität: Schulstraße 02, Laßnitzhöhe, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.07720°N, 15.59026°E; Seehöhe: 510 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus cuenoti (Remy, 1931) 1 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 6 2 4
Decapauropus helveticus (Hansen, 1902) 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 3 1 1 1
11
Tabelle 37.

Sammeldatum 06.03.2023; Lokalität: Schulstraße 01, Laßnitzhöhe, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.07694°N, 15.59002°E; Seehöhe: 510 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 6 2 1 1 1 1
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 1 1
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 1 1
9
Tabelle 38.

Sammeldatum: 20.03.2023; Lokalität: Villa Waldidylle 01, Laßnitzhöhe; GPS-Koordinaten: 47.07966°N, 15.58873°E; Seehöhe: 510 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus cuenoti (Remy, 1931) 1 1
Decapauropus helveticus (Hansen, 1902) 1 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 4 2 1 1
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 4 2 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 3 2 1
13
Tabelle 39.

Sammeldatum: 20.03.2023; Lokalität: Villa Waldidylle 02, Laßnitzhöhe, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.08028°N, 15.58493°E; Seehöhe: 500 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 3 1 1 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 2 2
6
Tabelle 40.

Sammeldatum: 10.04.2023 Lokalität: Märchenweg 01, Peggau, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.20185°N, 15.35533°E; Seehöhe: 470 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 1 1
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 10 2 8
Brachypauropus occultus Rafalski, 1977 1 1
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 2 2
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 9 3 3 1 2
24
Tabelle 41.

Sammeldatum: 10.04.2023; Lokalität: Märchenweg 02, Peggau, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.20304°N, 15.35597°E; Seehöhe: 490 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 2 1 1
Decapauropus therapnaeus (Leclerc, 1953) 1 1
3
Tabelle 42.

Sammeldatum: 12.04.2023; Feistritzklamm 01, Tierwelt Herberstein, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.217222°N, 15.804444°E; Seehöhe: 390 a.s.l..

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 4 1 1 1 1
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 1 1
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 2 1 1
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 7 2 4 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 1 1
Trachypauropus styriacus Hasenhütl, 1984 1 1
17
Tabelle 43.

Sammeldatum: 12.04.2023; Lokalität: Feistritzklamm 02, Tierwelt Herberstein, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.21739°N, 15.80654°E; Seehöhe: 390 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 1 1
Pauropus furcifer Silvestri, 1902 3 2 1
Pauropus huxleyi Lubbock, 1868 10 1 3 4 1 1
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 1 1
15
Tabelle 44.

Sammeldatum: 30.04.2023; Lokalität: Weinzödl, Admonter Kogel, leg. M. Bodner; Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.112°N, 15.396°E; Seehöhe: 420 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Scleropauropus hastifer (Silvestri, 1902) 1 1
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 2 2
Brachypauropus occultus Rafalski, 1977 3 2 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 2 2
8
Tabelle 45

. Sammeldatum: 07.07.2023; Lokalität: Bärengrubalm, Nockberge, Kärnten; GPS-Koordinaten: 46.94889°N, 13.720278°E; Seehöhe: 1810 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Pauropus furcifer Silvestri, 1902 5 2 1 1 1
5
Tabelle 46.

Sammeldatum: 10.08.2023; Lokalität: Roßboden 01, oberes Rohr, Np-Gesäuse, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.60825°N, 14.62898°E; Seehöhe: 1080 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus cuenoti (Remy, 1931) 1 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 1 1
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 1 1
3
Tabelle 47.

Sammeldatum: 10.08.2023; Lokalität: Roßboden 02, Nationalpark Gesäuse, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.606667°N, 14.630556°E; Seehöhe: 1020 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus cuenoti (Remy, 1931) 2 1 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 3 1 2
Decapauropus helveticus (Hansen, 1902) 5 5
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 3 3
Decapauropus therapnaeus (Leclerc, 1953) 3 3
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 1 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 2 1 1
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 10 2 4 1 1 2
Trachypauropus huetheri Hasenhütl, 1984 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 4 4
35
Tabelle 48.

Sammeldatum: 10.08.2023; Lokalität: Buchberg 01, Nationalpark Gesäuse, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.616111°N, 14.640556°E; Seehöhe: 930 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 1 1
Decapauropus therapnaeus (Leclerc, 1953) 1 1
2
Tabelle 49.

Sammeldatum: 10.08.2023; Lokalität: Buchberg 02, Nationalpark Gesäuse, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.614167°N, 14.645556°E; Seehöhe: 890 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 6 5 1
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 1 1
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 1 1
Pauropus lanceolatus Remy, 1956 1 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 1 1
Scleropauropus hastifer (Silvestri, 1902) 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 2 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 1 1
14
Tabelle 50.

Sammeldatum: 28.08.2023; Lokalität: Raabklamm, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.190556°N, 15.590278°E; Seehöhe: 500 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 3 1 2
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 2 2
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 4 1 2 1
Scleropauropus hastifer (Silvestri, 1902) 3 2 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 2 1 1
15
Tabelle 51.

Sammeldatum: 17.09.2023; Lokalität: Falkenweg, Weinzödl, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.11444°N, 15.403611°E; Seehöhe: 360 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 17 2 9 4 1 1
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 2 1 1
Decapauropus multiplex (Remy, 1936) 6 4 2
Scleropauropus hastifer (Silvestri, 1902) 8 1 2 3 2
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 5 2 1 1 1
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 10 4 5 1
Donzelotauropus limitaneus (Remy, 1962) 1 1
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 10 2 3 4 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 1 1
61
Tabelle 52.

Sammeldatum: 30.09.2023; Lokalität: Weinzödl 01, Admonter Kogel, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.112503°N, 15.395794°E; Seehöhe: 460 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus danicus (Hansen, 1902) 100 18 20 3 15 17 17 10
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 131 30 46 1 18 16 16 4
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) Ökomorphose 1 1
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 1 1
Decapauropus therapnaeus (Leclerc, 1953) 2 1 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 45 10 17 1 8 4 5
Scleropauropus hastifer (Silvestri, 1902) 6 1 2 2 1
Brachypauropus occultus Rafalski, 1977 2 1 1
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 11 1 2 5 3
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 15 2 2 9 2
315
Tabelle 53.

Sammeldatum: 30.09.2023; Lokalität: Weinzödl 02, Admonter Kogel, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.11283°N, 15.395794°E; Seehöhe: 460 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus danicus (Hansen, 1902) 208 37 21 10 40 34 26 40
Allopauropus danicus (Hansen, 1902) Ökomorphose 1 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 24 6 7 2 6 2 1
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 9 1 4 2 2
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 2 2
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 19 6 12 1
Stylopauropus pubescens Hansen, 1902 7 1 1 3 2
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 6 1 3 2
276
Tabelle 54.

Sammeldatum: 07.10.2023; Lokalität: Mayerhof, Schärding, Oberösterreich; GPS-Koordinaten: 48.55437°N, 13.47577°E; Seehöhe: 400 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus danicus (Hansen, 1902) 1 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 2 1 1
3
Tabelle 55.

Sammeldatum: 07.10.2023 Lokalität: Schwarzenberg, Böhmerwald, Oberösterreich; GPS-Koordinaten: 48.73827°N, 13.83063°E; Seehöhe: 780 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus cuenoti (Remy, 1931) 1 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 9 1 1 1 2 2 2
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) Ökomorphose 8 1 2 2 2 1
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 37 8 14 2 4 3 6
55
Tabelle 56.

Sammeldatum: 07.10.2023; Lokalität: Diendorf, Böhmerwald, Oberösterreich; GPS-Koordinaten: 48.65663°N, 14.01053°E; Seehöhe: 820 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus cuenoti (Remy, 1931) 6 1 4 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 1 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 14 2 4 2 1 5
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 1 1
22
Tabelle 57.

Sammeldatum: 21.10.2023; Lokalität: Schmidlehen, Radstadt, Salzburg; GPS-Koordinaten: 47.380556°N, 13.483056°E; Seehöhe: 930 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 13 3 3 5 2
Decapauropus helveticus (Hansen, 1902) 4 1 2 1
Pauropus furcifer Silvestri, 1902 6 1 1 2 1 1
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 1 1
Scleropauropus hastifer (Silvestri, 1902) 2 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 3 2 1
29
Tabelle 58.

Sammeldatum: 21.10.2023; Lokalität: Bad Vigaun, Hallein, Salzburg; GPS-Koordinaten: 47.664167°N, 13.164722°E; Seehöhe: 640 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus cuenoti (Remy, 1931) 1 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 12 1 3 6 1 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) Ökomorphose 1 1
Decapauropus helophorus (Remy, 1936) 3 1 2
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 1 1
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 3 1 1 1
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 7 1 2 1 2 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 15 8 3 3 1
43
Tabelle 59.

Sammeldatum: 21.10.2023 Lokalität: Untersberg, Fürstenbrunn an der L237, Salzburg; GPS-Koordinaten: 47.739444°N, 12.98778°E; Seehöhe: 530 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 1 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 2 1 1
Scleropauropus hastifer (Silvestri, 1902) 2 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 1 1
6
Tabelle 60.

Sammeldatum: 06.03.2024; Lokalität: Weinzödl 05, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.115014°N, 15.38830°E; Seehöhe: 490 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 2 2
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 1 1
Trachypauropus graecensis Hasenhütl, 1984 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 1 1
6
Tabelle 61.

Sammeldatum: 06.03.2024 Lokalität: Weinzödl 06, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.115400°N, 15.38860°E; Seehöhe: 490 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 5 1 1 1 2
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 2 1 1
Trachypauropus graecensis Hasenhütl, 1984 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 2 1 1
10
Tabelle 62.

Sammeldatum: 01.04.2024; Lokalität: Weinzödl 08, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.113889°N, 15.381944°E; Seehöhe: 480 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus danicus (Hansen, 1902) 63 15 5 5 16 9 13
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 14 2 1 6 5
Scleropauropus hastifer (Silvestri, 1902) 5 2 1 2
Brachypauropus occultus Rafalski, 1977 4 3 1
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 26 7 16 3
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 5 2 1 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 12 6 1 3 2
129
Tabelle 63.

Sammeldatum: 22.04.2024; Lokalität: Weinzödl 12, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.1133°N, 15.3870°E; Seehöhe: 410 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus danicus (Hansen, 1902) 17 1 1 15
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 17 2 1 1 3 10
Scleropauropus hastifer (Silvestri, 1902) 3 1 1 1
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 5 1 3 1
Brachypauropus occultus Rafalski, 1977 4 2 2
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 1 1
47
Tabelle 64.

Sammeldatum: 05.07.2024; Lokalität: Karawanken 01, Globasnitzbachgraben, Kärnten; GPS-Koordinaten: 46.514444°N, 14.706389°E; Seehöhe: 940 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 1 1
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 1 1
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 2 1 1
Pauropus huxleyi Lubbock, 1868 2 1 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 2 1 1
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 13 1 1 1 6 4
Scleropauropus hastifer (Silvestri, 1902) 5 3 2
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 1 1
Acopauropus attemsi Hasenhütl, 1986 4 2 2
31
Tabelle 65.

Sammeldatum: 05.07.2024; Lokalität: Karawanken 02, Globasnitzbachgraben, Kärnten; GPS-Koordinaten: 46.514608°N, 14.706745°E; Seehöhe: 940 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Stylopauropus pedunculatus (Lubbock, 1867) 4 2 2
Donzelotauropus limitaneus (Remy, 1962) 3 1 1 1
Acopauropus attemsi Hasenhütl, 1986 3 1 2
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 2 1 1
12
Tabelle 66.

Sammeldatum: 06.07.2024; Lokalität: Karawanken 03, Petzen, Kärnten; GPS-Koordinaten: 46.513611°N, 14.770833°E; Seehöhe: 1770 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 1 1
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 1 1
2
Tabelle 67.

Sammeldatum: 12.07.2024; Lokalität: Windebensee 01, Nockberge, Kärnten; Sammeldatum: 46.889938°N, 13.801146°E; Seehöhe: 1770 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 4 1 1 1 1
4
Tabelle 68.

Sammeldatum: 12.07.2024; Lokalität: Windebensee 03, Nockberge, Kärnten; GPS-Koordinaten: 46.883056°N, 13.800833°E; Seehöhe: 1740 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 6 3 1 1 1
6
Tabelle 69.

Sammeldatum: 30.08.2024; Lokalität: Langkampfen 02, Tirol; GPS-Koordinaten: 47.531111°N, 12.080278°E; Seehöhe: 520 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 2 1 1
Decapauropus hessei (Remy, 1935) 1 1
3
Tabelle 70.

Sammeldatum: 30.08.2024; Lokalität: Kramsach 01, Tirol; GPS-Koordinaten: 47.462654°N, 11.869140°E; Seehöhe: 520 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus danicus (Hansen, 1902) 22 1 6 9 4 2
Decapauropus helophorus (Remy, 1936) 3 3
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 4 2 1 1
29
Tabelle 71.

Sammeldatum: 30.08.2024; Lokalität: Kramsach 02, Tirol; GPS-Koordinaten: 47.454167°N, 11.868333°E; Seehöhe: 570 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 1 1
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 1 1
2
Tabelle 72.

Sammeldatum: 30.08.2024; Lokalität: Affenhausen, Tirol; GPS-Koordinaten: 47.312500°N, 11.021667°E; Seehöhe: 820 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus danicus (Hansen, 1902) 9 1 4 4
Scleropauropus hastifer (Silvestri, 1902) 4 1 1 2
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 1 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 1 1
15
Tabelle 73.

Sammeldatum: 05.09.2024; Lokalität: Zirl, an der B177, Tirol; GPS-Koordinaten: 47.286667°N, 11.229444°E; Seehöhe: 1000 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus therapnaeus (Leclerc, 1953) 2 1 1
Scleropauropus hastifer (Silvestri, 1902) 1 1
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 2 2
5
Tabelle 74.

Sammeldatum: 05.09.2024; Lokalität: Absam, Tirol; GPS-Koordinaten: 47.308611°N, 11.523056°E; Seehöhe: 780 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus cuenoti (Remy, 1931) 1 1
Decapauropus helophorus (Remy, 1936) 4 2 2
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 3 1 1 1
8
Tabelle 75.

Sammeldatum: 12.10.2024; Lokalität: Nationalpark Gesäuse 02, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.583611°N, 14.610556°E; Seehöhe: 600 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 15 2 5 5 3
Decapauropus therapnaeus (Leclerc, 1953) 16 3 11 1 1
Pauropus furcifer Silvestri, 1902 4 1 2 1
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 2 1 1
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 3 2 1
Acopauropus hastatus (Attems, 1895) 2 1 1
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 10 2 1 6 1
Trachypauropus latzeli (Cook, 1896) 8 2 3 2 1
60
Tabelle 76.

Sammeldatum: 12.10.2024 Lokalität: Nationalpark Gesäuse 01, Steiermark; GPS-Koordinaten: 47.5795°N, 14.56430°E; Seehöhe: 600 m a.s.l.

adult subadult juvenil
N 10 9m 9w 9 8m 8 6 5 3
Allopauropus danicus (Hansen, 1902) 3 2 1
Decapauropus gracilis (Hansen, 1902) 15 2 5 2 4 2
Decapauropus therapnaeus (Leclerc, 1953) 4 2 1 1
Decapauropus vulgaris (Hansen, 1902) 7 2 5
Pauropus furcifer Silvestri, 1902 2 1 1
Pauropus huxleyi Lubbock, 1868 2 2
Stylopauropus beauchampi Remy, 1947 2 1 1
Brachypauropus hamiger Latzel, 1884 2 1 1
Brachypauropus superbus Hansen, 1902 3 1 2
Acopauropus ornatus (Latzel, 1884) 10 2 6 1 1
50

Danksagung

Die vorliegende Checkliste wurde durch die Österreichische Akademie der Wissenschaften durch das Projekt „Pauropodenprojekt“ finanziell gefördert. Für hilfreiche Diskussionen und fachliche Unterstützung bedanke ich mich herzlich bei: Nesrine Akkari, Viktor J. Bruckman, Michaela Bodner, Erhard Christian, Stephan Koblmüller, Oliver Macek, Tobias Pfingstl, Christian Sturmbauer und Nikolaus Szucsich.

Literatur

  • Attems C (1895) Die Myriapoden Steiermarks. Sitzungsberichte der mathematisch-naturwissenschaftlichen Classe der kaiserlichen Akademie der Wissenschaften 104(1): 117–238.
  • Attems C (1954) 14. Myriapoda. Ordnung Pauropoda. In: Franz H (Ed.) Die Nordost-Alpen im Spiegel ihrer Landtierwelt, 1. Innsbruck, 304–305.
  • Attems CAG (1949) Die Myriopodenfauna der Ostalpen. Sitzungberichte der Akademie der Wissenschaften Wien, mathematisch-naturwissenschaftliche Klasse 158(I): 79–153.
  • Christian E (2009) Symphyla (Zwergfüßer), Pauropoda (Wenigfüßer). Endemiten – Kostbarkeiten in Österreichs Pflanzen- und Tierwelt. W. Rabitsch and F. Essl. Klagenfurt und Wien, Naturwissenschaftlicher Verein für Kärnten und Umweltbundesamt GmbH: 510–512.
  • Christian E, Szeptycki A (2004) Tausendfüßer und Bodeninsekten aus dem Botanischen Garten der Universität Wien. Die Tierwelt des Botanischen Gartens der Universität Wien. Eine Oase inmitten der Großstadt. A. Pernstich and H. W. Krenn. Wien, Institut für Angewandte Biologie und Umweltbildung, 53–63.
  • Hansen HJ (1902) On the genera and species of the order Pauropoda. Videnskabelige Meddelelser fra den naturhistoriske Forening i Kjobenhavn, for aaret 1901: 323–424. [pls I–VI.]
  • Hasenhütl K (1984) Neue Zwergtausendfüsser aus der Steiermark und angrenzenden Gebieten (Myriapoda, Pauropoda). Mitteilungen des naturwissenschaftlichen Vereins für Steiermark 114: 272–301.
  • Hasenhütl K (1985) Die Eurypauropodidenfauna der Steiermark und angrenzender Gebiete in zoogeographischer Sicht (Myriapoda, Pauropoda). Mitteilungen des naturwissenschaftlichen Vereins für Steiermark 115: 105–114.
  • Hasenhütl K (1986) Systematik der Eurypauropodinae (Tracheata, Dignata, Pauropoda). Mitteilungen des naturwissenschaftlichen Vereins in Hamburg (n.F. ) 28: 129–194.
  • Hasenhütl K (1987a) Neue Zwergtausendfüßer aus Kärnten. Carinthia II 45: 17–75.
  • Hasenhütl K (1987b) Die Pupoidstadien der Eurypauropodinae, am Beispiel von Gravieripus latzeli (Cook, 1896) (Myriapoda, Pauropoda). Mitteilungen des naturwissenschaftlichen Vereins für Steiermark 117: 167–171.
  • Imhof G (1972) Pauropoda. Catalogus Faunae Austriae, 11a. Österreichische Staatsdruckerei, Wien, 20–23.
  • Latzel R (1884a) Die Pauropoden Österreichs. Verhandlungen der kaiserlich-königlichen zoologisch-botanischen Gesellschaft in Wien 33: 123–128.
  • Latzel R (1884b) Die Myriapoden der österreichisch-ungarischen Monarchie 2: 18–39. [401–402, pls.1–2.]
  • Latzel R (1885) Die Myriapoden Kärntens. Jahrbuch des naturhistorischen Landesmuseums von Kärnten, Heft XVII.
  • Laviale ML (1964) Presence de Spermatophores chez Stylopauropus pedunculatus (Lubb.) (Pauropode, Myriapode). Comptes Rendus de l'Académie des Sciences: 259–654.
  • Meyer E, Scheller U (1992) Abundance and species composition of Pauropoda in forest soils of western Austria (Vorarlberg, Tirol). In: Meyer E, Thaler K, Schedl W (Eds) Advances in Myriapodology. Proceedings of the 8th International Congress of Myriapodology, Innsbruck, Austria, 15–20.VII. 1990. Berichte des naturwissenschaftlich-medizinischen Vereins in Innsbruck, Supplementum 10: 431–439.
  • Remy PA (1936) Beitrag zur Fauna der Myriapoden Deutschlands, mit Beschreibung neuer Arten. Zoologischer Anzeiger 116: 310–320.
  • Remy PA (1937) Die Eurypauropodidae (Myriapoda, Pauropoda) des Naturhistorischen Museums zu Wien. Verhandlungen der Zool. Bot. Gesellschaft in Wien, Jahrgang 1936/37 Band 86/87, 5–34.
  • Scheller U (2009) Annotated inventory of the Pauropoda species in Austria. Contributions to Natural History, No. 12: 1165–1177.
  • Scheller U, Minelli A (2008) The Bulletin of Zoological Nomenclature, 65(1): 17–19. [Case 3434, Scleropauropus Silvestri, 1902 (Myriapoda, Pauropoda): proposed conservation of usage by replacement of the holotype of the type species Scleropauropus hastifer Silvestri, 1902 with a neotype, and replacement of the holotype of Scleropauropus lyrifer (Remy 1936) by designation of a neotype. The International Commission on Zoological Nomenclature. March 2008.] https://doi.org/10.21805/bzn.v65i1.a4
  • Scheller U, Minelli A (2009) The Bulletin of Zoological Nomenclature, 66(4): 365–366. [Opinion 2235, Case 3434, Scleropauropus Silvestri, 1902 (Myriapoda, Pauropoda): usage conserved. The International Commission on Zoological Nomenclature.] https://doi.org/10.21805/bzn.v66i4.a15
  • Schuster R, Hasenhütl K (1983) Die Spermatophore der Eurypauropodiden (Myriapoda, Pauropoda). Zoologischer Anzeiger 211(3/4): 187–196.
  • Silvestri P (1902) Ordo Pauropoda. (In Italian, descriptions of taxa in Latin). In: Berlese A (Ed.) Acari, Myriapoda et Scorpiones Hucusque in Italia Reperta. Vesuviana, Portici, 1–84. [and fasc. 92–96.]
  • Tömösvary O (1882) A hazankban elofordulo heterognathak. Magyar Tudomanyos Akademia mathematikai es Termeszet-tudomanyi Kozlemeyek 18: 351–365.
  • Verhoeff KW (1934) Pauropoda. In: Bronn HG (Ed.) Klassen und Ordnungen des Tierreichs, 5 Arthropoda, 2 Myriapoda, 3 Symphyla und Pauropoda, 2 Pauropoda. Akademische Verlagsgesellschaft, Leipzig, 120–200.

1 Anmerkung zu Ökomorphose: Bagnall entdeckte 1935 Pauropoden mit einem stark reduzierten Globulus g und extrem verkürzten Flagellen. Dafür errichtete er die Familie Asphaeridiopidae (Bagnall 1935). Wie von Scheller (1970) ausgeführt, handelt es sich in diesem Fall lediglich um eine besondere Form eines Häutungsschrittes. In Folge synonymisierte Scheller alle bis dahin unter der Gattung Asphaeridiopus beschriebenen Arten (Scheller 2008). Um dieses Phänomen auch zukünftig beobachten zu können, wird dieses extra angeführt.
login to comment